Làm Gì Với Tác Dụng Phụ Trong Điều Trị Hóa Trị Ung Thư?

Nhắc đến ung thư đã đủ đáng sợ, sử dụng phương pháp hóa trị mà còn có tác dụng phụ nữa…có phải bạn đang nghĩ sao bầu trời u ám quá! Nền y học hiện đại đến nay vẫn có 3 phương pháp điều trị ung thư cơ bản – hóa trị, xạ trị và phẫu thuật.

Tùy theo mỗi loại ung thư, bác sĩ có thể kết hợp hai phương pháp hoặc chỉ một loại duy nhất. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc bệnh nhân ung thư đang ở giai đoạn nào. Với hóa trị, cần làm gì với tác dụng phụ không mong muốn?

Các tác dụng phụ không mong muốn

Rụng tóc và móng yếu

Đa số các thuốc ức chế tế bào ung thư đều vô tình gây hại cả các tế bào khỏe mạnh – là những tế bào có khả năng chống chọi tốt. Khi điều trị hóa trị, thuốc sẽ tiêu diệt các tế bào ung thư và cả những tế bào khỏe khác. Vì thuốc không có mắt thần nên không thể phân biệt đâu là tế bào tốt và đâu là tế bào cần diệt tận gốc.

Vì vậy, thuốc sẽ hủy diệt luôn các tế bào biểu bì vốn là gốc sinh ra các nang lông, móng và tóc. Tóc vì vậy sẽ rụng dần cho đến khi bị hói là như vậy! Tuy nó chỉ ảnh hưởng đến mặt thẩm mỹ, nhưng người bị bệnh cần được trấn an và cổ vũ thường xuyên.

Suy nhược cơ thể

Đây là tác dụng phụ phổ biến của các bệnh nhân ung thư khi điều trị hóa trị. Họ cảm giác suy nhược cơ thể đến mức không còn sức để thở! Một số bệnh nhân còn lâm vào tình cảnh bị trầm cảm do mất tự tin vào cuộc sống! Bác sĩ và gia đình bệnh nhân cần động viên bệnh nhân thường xuyên và cố gắng cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho họ.

Đau xương khớp

Tác dụng phụ này tuy không phổ biến, nhưng một số bệnh nhân lại mắc phải. Bác sĩ nên kê thêm thuốc hỗ trợ cho xương khớp để họ dễ dàng vượt qua quá trình điều trị.

Loét miệng

Một tình trạng ít gặp nhưng thật không dễ chịu nếu bị tác dụng phụ này! Bệnh nhân sẽ cảm giác không muốn ăn và có thể sinh ra chứng biếng ăn. Tệ hơn là, cơ thể sẽ suy nhược. Bác sĩ có thể cho uống thuốc giảm đau và kháng sinh chống viêm. Bên cạnh đó, gia đình chú ý giữ vệ sinh răng miệng cho bệnh nhân hơn!

Cảm giác buồn nôn và ói mửa

Có khá nhiều thuốc điều trị ung thư gây nôn ói. Nếu bệnh nhân không chịu nổi, thì gia đình có thể đề nghị bác sĩ kê thêm thuốc chống buồn nôn. Họ sẽ cảm thấy khá hơn!

Các phương pháp thuộc chuyên môn

Bạn chỉ cần hiểu những đặc điểm cơ bản nhất trong các xét nghiệm mà bác sĩ chỉ định là đủ. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể theo dõi những dấu hiệu bất thường và thông báo cho bác sĩ biết.

Hệ tuần hoàn

Bệnh nhân nên được xét nghiệm máu thường xuyên để bác sĩ xác định lượng hồng cầu trong cơ thể bệnh nhân còn nhiều hay ít. Bệnh nhân có thể sẽ càng cảm thấy mệt mỏi nếu lượng hồng cầu giảm xuống quá nhanh!

Hệ thống thần kinh và cơ bắp

Vì sao phải kiểm tra cả hệ thống thần kinh? Vì nó chi phối toàn bộ cảm xúc và khả năng vận động của bện nhân. Thuốc có thể tác động rất lớn đến bộ não và tâm lí bệnh nhân ung thư khi đang điều trị hóa trị. Bệnh nhân có bị giảm chức năng nhận thức cơ bản hay không?

Hệ biểu bì

Như vừa nói ở trên, khi hóa trị bệnh nhân sẽ bị rụng tóc. Rụng tóc là kết quả của hệ biểu bì chịu tác động không nhỏ của thuốc. Không chỉ rụng tóc, bệnh nhân có thể rụng rất nhiều lông và vùng da đó cảm giác như đang bị dị ứng. Móng tay và chân chuyển qua màu vàng và rất dễ gãy. Bác sĩ sẽ kiểm tra mức độ tác dụng phụ qua hệ biểu bì để điều chỉnh phác đồ.

Hệ sinh dục

Hóa trị có thể tác động đến hệ sinh dục và rối loạn nội tiết ở cả phụ nữ và đàn ông. Với phụ nữ, kinh nguyệt không đều là biểu hiện đầu tiên. Họ cũng có thể gặp phải tình trạng môi trường âm đạo quá khô hạn và nấm có cơ hội sinh sôi phát triển tại đây.

Nếu nặng hơn, họ có thể mất khả năng sinh sản trong quá trình hóa trị ung thư. Ở đàn ông, chất lượng tinh trùng giảm rõ rệt và khả năng cương cứng cũng không được bình thường.

Vì vậy, bác sĩ có thể yêu cầu họ làm xét nghiệm khả năng sinh sản để chẩn đoán mức độ tác dụng phụ là nặng hay nhẹ!

Hệ bài tiết

Nếu có hệ sinh dục, thì bệnh nhân ung thư có thể được theo dõi cả hệ bài tiết trong quá trình hóa trị. Khi hóa trị, thận và bàng quang có thể phải làm việc vất vả hơn vì chúng cần bài tiết nhiều loại thuốc hóa trị ra bên ngoài cơ thể. Chân tay có thể phù nề và đau đầu khi thận phải lọc quá nhiều. Bác sĩ sẽ kiểm tra hệ tiết niệu của người bệnh để theo dõi mức độ tác dụng phụ lên hệ bài tiết là nhiều hay ít.

Lời kết

Mỗi trường hợp bệnh nhân sẽ khác nhau. Tuy nhiên, mức độ tác dụng phụ trong hóa trị sẽ là con dao lưỡi nếu bệnh nhân và bác sĩ không phối hợp cùng nhau. Đôi khi, bệnh nhân sẽ sớm bỏ cuộc chỉ vì cơ thể không thể nào chịu nổi tác dụng phụ của thuốc trong quá trình điều trị!


Bình luận

Danh sách bình luận

Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên